Kısaca
- Mastercard’ın 13 pazarda yaptığı araştırmaya göre gençlerin yüzde 79’u, ebeveynlerin yüzde 70’i son bir yılda ürün araştırmak için yapay zekâ kullandı.
- Kullanım giderek düzenli bir alışkanlığa dönüşüyor; gençlerin yüzde 62’si en az ayda bir bu araçlara başvuruyor.
- Rapora göre yapay zekânın satın almaya geçişinde harcama sınırlarını ve onay yetkisini kullanıcı belirleyecek.
Mastercard’ın "Alışveriş ve Ödemelerin Geleceğine Kısa Bir Bakış" başlıklı raporuna göre, 13 ila 18 yaş arasındaki gençlerin yüzde 79’u son bir yılda ürün araştırmak için yapay zekâ kullandı. Araştırma, 13 pazarda gençler ve ebeveynlerinden oluşan 13 bin çiftle yapıldı.
Ebeveynlerin yüzde 70’i de aynı dönemde bu yöntemi kullandığını söylüyor. Araştırma, kullanımın tesadüfi olmaktan çıkıp düzenli bir alışkanlığa dönüştüğüne işaret ediyor. Gençlerin yüzde 62’si ve ebeveynlerin yüzde 49’u ürün araştırırken en az ayda bir yapay zekâdan yararlanıyor.
Gençlerin yüzde 61’i, alışveriş sürecini baştan sona üstlenen kapsamlı bir yapay zekâ asistanını en azından bir ölçüde kullanmaya yatkın olduğunu belirtiyor. Ebeveynlerin yüzde 67’si ise çocuklarının kuşağının yapay zekâyla alışverişte kendilerinden daha rahat olacağını düşünüyor.
Satın alma aşamasında sınırları kullanıcı çizecek
Rapor, yapay zekânın yalnızca ürün bulup karşılaştırmakla kalmayıp kullanıcı adına işlem yapabildiği dönemi üç başlıkta ele alıyor: tüketicinin alışveriş deneyimi, perakendecilerin müşterileriyle kurduğu ilişki ve ödemeleri mümkün kılan güven altyapısı. Bir yapay zekâ temsilcisi uçuşları karşılaştırabilir ya da düzenli market alışverişi için sepet hazırlayabilir; ancak işlemin tamamlanıp tamamlanmayacağı kullanıcının verdiği yetkilere bağlı olacak.
Rapora göre bu uygulamanın yaygınlaşması için temsilcinin kimin adına hareket ettiğinin doğrulanması, harcama limitlerinin net biçimde tanımlanması ve kullanıcının hangi işlemlerde yeniden onay vereceğini seçebilmesi gerekiyor. Beklenmedik bir işlem gerçekleştiğinde neler olduğunun da kullanıcı tarafından bilinebilmesi şart.
Perakendeciler bilgilerini doğrulanabilir hale getirmek zorunda
Yapay zekâ temsilcileri tüketiciler adına seçenekleri değerlendirmeye başladıkça, perakendecilerin paylaştığı bilgilerin de değişmesi bekleniyor. Fiyat, stok, teslimat ve iade koşullarının bu temsilciler tarafından erişilebilir olması gerekiyor. Ürün özellikleri ve sürdürülebilirlik iddialarının da doğrulanabilir verilerle desteklenmesi istenen bir standart hâline geliyor.
Mastercard, güvenli ödeme bilgilerinin korunmasının yanı sıra temsilcinin kimliğinin ve işlem yetkisinin doğrulanmasına dikkat çekiyor. Amaç, kullanıcı adına yapılan bir işlemin önceden belirlenen sınırlar içinde kaldığının anlaşılabilmesi.
Araştırma notu: Opinium tarafından Mastercard adına Haziran ve Temmuz 2026’da çevrim içi yürütülen çalışma, Bulgaristan, Çekya, Fransa, Almanya, İsrail, İtalya, Hollanda, Norveç, Polonya, Romanya, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık’ı kapsıyor. Türkiye çalışmanın örnekleminde yer almıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
